Kunst på utlån

KORO si samling av kunstverk signert samiske kunstnarar er særs ettertrakta for utlån, og i november opna tre utstillingar med ei rekke sentrale samiske kunstnarar, i Tromsø, Stockholm og London.

12. november opna Nordnorsk kunstmuseum i Tromsø for vising av Historjá. Verket blei i si tid laga for UiT Noregs arktiske universitet i Tromsø, og har sidan 2024 vore på utlån. I mai blei Historjá vist på NNKM i Bodø, og no er verket tilbake i Tromsø.

I Stockholm visar Moderna Museet utstillinga Att skulptera en hemkomst / Hábmet máhccama, ein stor presentasjon av Aage Gaup (1943 – 2021) sitt rikhaldige kunstnarskap.

Utstillinga presenterer storskala skulpturar, installasjonar, scenografiske modellar og forstudium til offentlege kunstverk. KORO låner ut skulpturen utan tittel (1985), til dagleg på Universitetsbiblioteket ved UiT i Tromsø, og ein skalamodell av det monumentale offentlege verket som Gaup laga på oppdrag for KORO (den gongen Utsmykningsfondet) til Bodø lufthamn tidleg på 1990-talet, Fuglekvinna og hjelparane hennar.

Installasjonen er framleis på flyplassen i Bodø, og består av ein stor del som slyngjer seg over store delar av taket innandørs, og dessutan ein mindre skulpturell del på golvet i avgangshallen, begge deler synleg for alle reisande ut og inn av flyplassen. På grunn av storleiken på verket  og fordi det er integrert i arkitekturen på flyplassen, blei det vedteke å lage ein skalamodell. Modellen er laga på bakgrunn av skanning utført med mellom anna dronar inne på flyplassen. Det er første gong KORO låner ut eit verk på denne måten ved å attskape det i ein modell. 

I London er det mogleg å se utstillinga Through Our Eyes: Sámi Art and Culture, på Somerset House fram til 7. februar. Utstillinga opna 6. november og er den første store visninga av samisk kunst i Storbritannia. KORO låner ut to tekstilarbeid av Britta Marakatt-Labba: Niegadeapmi / Drömmandet, som til vanleg heng hos Sameskolen i Troms, og Utan titel, laga til dåverande Høgskolen i Finnmark, no ein del av UiT Noregs arktiske universitet. Niegadeapmi / Drömmandet blei konservert før utlånet.

I tillegg viser ein tre grafiske arbeid av Hans Ragnar Mathisen. Med sine samiske stadnamn og fråvær av nasjonalgrenser dannar dei tre verka Sápmi, Romssa fylka og Davviálbmogat (Indigenous people of the Arctic) eit anna bilete av Norgeskartet enn det offisielle norske. Mathisen har sidan 1970-talet teikna intrikate kart over Sápmi og Nord-Noreg. I desse karta er nasjonalgrenser fråverande, medan det myldrar av samiske namn. Dei tre verka var ein del av kunstprosjektet til Evenes flystasjon i 2023.

Utstillinga inkluderer òg arbeid av Iver Jåks (1932-2007) og Nils-Aslak Valkeapää, også kjent som Áillohaš (1943–2001), og samtidskunstnarar som Elina Waage Mikalsen, Tomas Colbengtson, Anders Sunna, Joar Nango og Katarina Spik Skum og Carola Grahn. Eit heilt nytt verk av Outi Pieski er laga særskilt for utstillinga.

Karianne Kampevold Sætre, direktør i KORO  seier at det er ei stor glede å kunne bidra til utstillingar som presenterer samiske kunstnarar til eit endå større publikum òg i utlandet. «Heilt sidan oppstarten til Utsmykningsfondet på slutten av 1970-talet har KORO kjøpt inn verk av samiske kunstnarar eller kunst har blitt laga særskilt til offentlege bygg i Noreg.

Å kunne gjenskape det store, bygningsintegrerte verket av Gaup i ein modell og vise dette i ei utstilling nær 40 år seinare er spennande og viktig. Det gir KORO verdifull kunnskap i tillegg til at publikum får tilgang på eldre og sentrale verk i samlinga vår.»